Een update

Sinds vorige week is er heel wat gebeurd, heel veel nieuws te vertellen dus! Waar zal ik beginnen? Misschien best bij vorig weekend…
Zaterdagnamiddag was een prachtige, zonnige, warme dag. Aldus besloten Neda, dr. Kantosh en ik om het befaamde ‘Lake View Hotel’ te gaan bezoeken. Er is daar namelijk een zwembad en heel lekker eten en het fijne is dat ook niet-gasten daar kunnen van genieten. Een kleine extra bijdrage voor het gebruik van het zwembad en hop, het water in! Nodeloos om te zeggen dat het erg leuk was. Ook present was de vice-president van Uganda met heel zijn gevolg. Blijkt dat zijn dochter gaat trouwen met een Mbararees en dat moet natuurlijk gevierd worden. Belachelijk decadent als je de grauwe armoede in sommige dorpjes hier ziet, maar daar trekt meneer zich niets van aan. Men zou hier beter niet de ‘mzungus’ om geld vragen, maar eisen dat de eigen leiders wat meer rechtvaardigheid in de maatschappij brengen…
Dat brengt mij overigens naadloos bij het volgende onderwerp: ‘mzungu’. Het woord betekent gewoon ‘blanke’ en overal, letterlijk overal, wordt het naar je geroepen. Meestal is het goed bedoeld en loopt een hele school vol kinderen letterlijk leeg om naar de mzungu’s te gaan kijken. Soms is het ronduit geroddel en dat is minder leuk natuurlijk. En het is een raar gevoel om puur omwille je huidskleur op te vallen. Je kan je niet voorstellen dat we in het Westen ‘zwarte’ zouden roepen naar elke gekleurde medemens! Maar zoals eerder al gezegd, het is vaak goed bedoeld en niet racistisch getint (haha, getint).

Nog zeer de moeite waard om te vermelden, is onze nieuwe woonplaats. Momenteel bevinden we ons in het Primary Health Care Center in Rugazi, een onooglijk klein dorp in west-Uganda. Als de guesthouse in Mbarara een jeugdherberg was, dan is ons logement nu een Oost-Europese barak. Reeds de eerste avond was het al prijs: de stroom viel uit. Sindsdien is ze nog 2 keer uitgevallen en het lastige is dat dit meestal ’s avonds gebeurt, net op het moment dat het eten op het vuur staat. En gezien hier alles liefst zo grondig mogelijk gekookt moet worden om darminfecties te vermijden, is dat behoorlijk ‘ambetant’. Bovendien is het water hier stromend, maar ijskoud. Het grappige is, dat men simpelweg de boiler heeft afgesloten van het water. Op de vraag waarom men zoiets zou doen, had onze vriendelijke wachter Africanus (what’s in a name?) geen antwoord. Ach, elke ochtend een koude douche, da’s ook eens een ervaring he?
Proper is het hier wel, en we hebben hier een kuisvrouw die zelfs onze afwas doet (eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat we dit zelf niet mogen doen want we hebben geen afwasbak en het vuil water mag niet gewoon de badkamerleiding in).

De stage dan…Zoals de naam van het ‘hospitaal’ het al zegt, is dit een eerstelijnscentrum voor een heel gebied. En ‘eerstelijnser’ dan dit, vind je in de hele wereld niet! Er is 1 dokter en die heeft een meer administratieve functie. De diagnoses worden hier gesteld door het verplegend personeel. Een consult bestaat hier uit vragen wat de klacht is en vervolgens wordt koorts behandeld als malaria, buikpijn is ofwel een urineweginfectie of een maagzweer en hoest is een luchtweginfectie. Een klinisch onderzoek is niet nodig, een stethoscoop wordt niet gebruikt. Van andere diagnostische hulpmiddelen heeft men hier nog nooit gehoord. Vaak is de medicatie die men wil voorschrijven niet voorhanden, als de patiënt geld heeft kan hij dan wel in het dorp naar een privé-apotheek. Daar moet men echter wel betalen, in tegenstelling tot hier in het health center waar alle voorzieningen volledig gratis zijn.
Wat ons betreft: in de voormiddag worden we hier ‘ingezet’ op de verschillende afdelingen (er is een prenatale zorg-afdeling, een bevallingszaal, algemene raadpleging en er is een kleine hospitalisatie-afdeling voor de mensen die te ziek zijn om naar huis te gaan). De taalbarrière is hier enorm dus we moeten ons beperken tot het personeel om informatie te winnen. Maar een klinisch onderzoek is altijd mogelijk en vandaag heb ik dan ook een hele hoop zwangere dames onderzocht, wat bijzonder interessant was. Met een foetoscoop (jaja, geen echografie hier maar een simpel toetertje op de buik!) foetale harttonen beluisteren, de ligging bepalen door middel van de handgrepen van Leopold (of toch iets wat er op lijkt): basis klinische vaardigheden oefenen! De jongste vrouw was 15, de oudste 43 en dit was hun 1e en 11e zwangerschap respectievelijk…
In de namiddag dan worden we opgevangen door meneer Apuuli. Deze zeer vriendelijke en gedreven man heeft zichzelf opgeofferd om ons ‘het leven zoals het is: het Ugandese platteland’ bij te brengen. Dat houdt in dat we uren door de bananenplantages wandelen op zoek naar families die wat vragen willen beantwoorden over hoe men hier leeft en welke gezondheidszorgvoorzieningen men heeft. COPC-week in de derde wereld, daar lijkt het nog het meeste op maar ’t is interessant om te zien hoe mensen hier leven. Bovendien zijn het aangename wandelingen en heeft hij beloofd om ons naar traditionele genezers mee te nemen, ons wat toeristische attracties hier te tonen en te begeleiden op de markt en dergelijke.
Als de kinderen in de dorpjes ons zien, rennen ze zo snel als mogelijk en al lachend en gierend en brullend naar ons toe om ‘How are you?’ te roepen. Hilariteit alom als je dan antwoordt, en ze komen al helemaal niet meer bij als je antwoordt in het Runyankole, de lokale taal. Hier neergeschreven lijkt het tafereeltje grappig, schattig of nog meer van die positieve adjectieven, maar ter plaatse en na 4 uur hetzelfde liedje, is het behoorlijk vermoeiend. (Bijzonder grappig tafereeltje: een groep kindjes was aan het spelen en een aantal van hen hadden hun gezicht met stof witter gemaakt. Zo deden ze zich voor als ‘mzungu’…)
Samengevat: in tegenstelling tot in Mbarara leren we hier weinig bij op medisch gebied, maar dat is ook niet de opzet. Bedoeling is meer om te zien wat de eerstelijngezondheidszorg en het leven in Uganda inhoudt, en ik kijk mijn ogen uit…

Zo, dit is het voor vandaag en het lijkt me meer dan genoeg. Ik hoop dat jullie het wat interessant vinden al besef ik heel goed dat een simpele beschrijving onvoldoende weergeeft hoe het hier is. Maar dat vertel ik dan wel als ik terug thuis ben. Groeten!